Ze wilde zó graag contact maken.
Maar door haar afasie lukte het haar niet meer om de juiste woorden te vinden.
Kort geleden werden we gevraagd mee te denken rondom een mevrouw met afasie. Het team liep vast in het contact met haar. Mevrouw bleef hangen in woorden, herhaalde zichzelf en riep veel. Dat gaf spanning — niet alleen bij haarzelf, maar ook bij de mensen om haar heen.
Want wat doe je wanneer iemand zichtbaar iets wil zeggen, maar de taal haar in de steek laat?
Wat mij raakte, was dat haar behoefte eigenlijk heel duidelijk bleef.
Ze wilde contact.
Ze wilde gezien worden.
Ze wilde gehoord worden.
Alleen de manier waarop zij dat vroeger deed, via taal, werkte niet meer.
En precies daar ontstaat vaak frustratie. Niet alleen bij de cliënt, maar ook bij medewerkers. Want wanneer communicatie moeilijk wordt, ontstaat al snel handelingsverlegenheid. Mensen weten niet goed meer hoe ze moeten aansluiten. Het gedrag wordt ingewikkeld gevonden, terwijl daaronder vaak iets heel menselijks schuilgaat.
Vanuit die gedachte zijn we samen met het team gaan kijken naar de betekenis van haar gedrag.
Want gedrag is nooit zomaar gedrag.
Wat probeert iemand duidelijk te maken?
Welke behoefte zit hieronder?
En hoe kun je contact blijven maken wanneer woorden verdwijnen?
Dat vroeg iets van het team.
Geduld.
Observeren.
Vertragen.
En vooral: bereid zijn om op een andere manier te leren luisteren.
Langzaam begon het team patronen te herkennen. Kleine signalen kregen betekenis. Ze leerden zien wanneer mevrouw spanning voelde, wanneer ze behoefte had aan nabijheid of wanneer ze juist geruststelling zocht.
Eigenlijk leerden zij haar nieuwe taal kennen.
Niet via perfecte woorden, maar via mimiek, herhaling, toon, gedrag en contact.
En juist doordat het team haar behoefte ging omarmen in plaats van het gedrag te willen stoppen, veranderde er iets in de dynamiek.
Er kwam meer rust. Meer wederzijds begrip. Meer verbinding.
Wat ik zo mooi vind aan dit soort processen, is dat ze laten zien dat communicatie veel groter is dan taal alleen.
Woorden kunnen verdwijnen.
Maar de behoefte aan contact blijft bestaan.
Sept 2024
