Soms denk je van tevoren precies te weten wat een team nodig heeft.
De hulpvraag is helder geformuleerd, de training staat gepland en iedereen verwacht een bepaald onderwerp. Maar zodra je écht in gesprek gaat, blijkt er iets heel anders onder te liggen.
Dat gebeurde ook tijdens een traject waarin wij gevraagd waren voor een tweedaagse training fysieke weerbaarheid.
De vraag leek duidelijk:
teams ondersteunen in hoe zij fysiek konden handelen in spannende of agressieve situaties.
Toen ik binnenkwam, vroeg iemand direct:
“Ben jij de bokstrainer?”
Ik moest lachen.
“De bokstrainer? Hoe bedoel je?”
“Nou,” zei de medewerker, “we gaan vandaag toch alleen maar vechten?”
“Nee,” antwoordde ik, “dat hoop ik toch niet…”
En daar begon het echte gesprek. Langzaam kwam het verhaal naar boven. Er was een cliënt geweest met wie medewerkers daadwerkelijk fysiek hadden moeten worstelen. Een situatie die veel impact had gehad op het team. De cliënt was inmiddels overleden, maar de spanning en angst zaten nog steeds diep.
Ineens werd duidelijk dat de vraag naar fysieke weerbaarheid niet alleen ging over technieken.
Het ging over onzekerheid.
Over spanning.
Over de behoefte aan veiligheid.
En over de vraag:
“Wat moeten wij doen als het weer gebeurt?”
In eerste instantie lag de focus vooral op regels en handelen:
Wat mag je doen?
Wat als iemand agressief wordt?
Hoe ver mag je gaan?
Maar nadat er ruimte kwam om stil te staan bij wat het team had meegemaakt, veranderde er iets.
Er kwam erkenning voor hoe heftig die ervaring was geweest. En juist daardoor ontstond er ruimte om verder te kijken.
Het mooie was dat het team uiteindelijk zelf benoemde dat fysieke interventies nooit de echte oplossing zijn. Natuurlijk kunnen situaties ontstaan waarin je moet handelen. Maar niemand wil dat het zover komt.
Dus verschoof de training.
Van fysieke weerbaarheid naar preventie.
Van controleren naar begrijpen.
Van reageren naar signaleren.
We gingen kijken naar de ijsberg onder gedrag. Naar spanning, stress, escalatie en betekenis. Wat probeert iemand duidelijk te maken met gedrag? Wat gebeurt er bij een cliënt voordat spanning zichtbaar wordt? En misschien nog belangrijker: wat gebeurt er bij jou als medewerker?
Want preventie begint niet alleen bij de cliënt.
Het begint ook bij het herkennen van je eigen spanning, angst of reflexen in contact.
Wat ik zo waardevol vond aan deze dagen, was dat er uiteindelijk iets heel anders ontstond dan waar het team aanvankelijk om vroeg. Niet omdat de oorspronkelijke vraag verkeerd was, maar omdat daaronder een diepere behoefte lag.
En precies dat maakt dit werk zo bijzonder.
Soms geef je niet de training die gevraagd wordt.
Maar wel de training die nodig is.
Aug 2024
